Máy tiện CNC là gì? Toàn bộ kiến thức cần biết cho người mới

Trong quy trình gia công cơ khí hiện đại, máy tiện CNC là gì là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp và xưởng sản xuất quan tâm. Thiết bị này đóng vai trò then chốt trong gia công chính xác, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ máy tiện CNC, nguyên lý hoạt động và lý do vì sao nên đầu tư dòng máy này.

1. Máy tiện CNC là gì?

Máy tiện CNC là thiết bị gia công cắt gọt kim loại (và một số vật liệu khác) được điều khiển tự động bằng hệ thống CNC – Computer Numerical Control. Máy chuyên dùng để gia công các chi tiết có dạng tròn xoay như trục, bạc, bánh xe, lỗ, ren, côn… với độ chính xác và độ lặp lại cao.

Về nguyên lý, phôi được gá trên mâm cặp hoặc giữa hai tâm và quay quanh trục chính, trong khi dao tiện di chuyển theo các trục được lập trình sẵn để bóc tách vật liệu, tạo hình chi tiết theo bản vẽ. Toàn bộ quá trình được điều khiển tự động thông qua chương trình CNC (G-code) xuất từ bản vẽ CAD/CAM, giúp giảm phụ thuộc vào tay nghề người vận hành.

So với máy tiện cơ truyền thống, máy tiện CNC vượt trội nhờ khả năng gia công đa dạng và linh hoạt. Ngoài các nguyên công tiện tròn, tiện lỗ, tiện ren, nhiều dòng máy hiện đại còn tích hợp khoan, cắt rãnh, doa, thậm chí phay nhẹ và đánh bóng bề mặt. Máy có thể làm việc với nhiều phương án gá đặt như mâm cặp, cấp phôi thanh, gia công giữa hai tâm hoặc kết hợp trục phụ.

Nhờ thiết kế cho phép lắp đặt nhiều phụ kiện và dụng cụ gia công như ụ động, trục phụ, đồ gá chuyên dụng, máy tiện CNC ngày càng trở thành giải pháp đa năng, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình sản xuất, giảm số lượng máy móc và nâng cao hiệu quả gia công cơ khí chính xác.

Xem thêm: CNC là gì?

2. Cấu tạo của máy tiện CNC

Để đảm bảo khả năng gia công chính xác, ổn định và tự động hóa cao, ngoài máy tiện CNC là gì, bạn cần nắm được cấu tạo của thiết bị. Cụ thể máy gồm các bộ phận chính như sau:

2.1. Ụ đứng (ụ trục chính)

Ụ đứng là bộ phận quyết định trực tiếp đến tốc độ cắt và độ ổn định khi gia công. Bên trong ụ đứng thường tích hợp động cơ truyền động và trục chính. Mâm cặp dùng để gá phôi được lắp trực tiếp vào đầu trục chính, phía sau là hệ thống thủy lực hoặc khí nén giúp kẹp chặt phôi trong suốt quá trình tiện.

2.2. Hệ thống truyền động trục chính

Động cơ trục chính có nhiệm vụ tạo chuyển động quay cho phôi, ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng bề mặt gia công.

• Động cơ một chiều: Điều chỉnh tốc độ quay thông qua kích từ, phù hợp với các yêu cầu thay đổi tốc độ linh hoạt.
• Động cơ xoay chiều: Điều chỉnh tốc độ bằng biến tần, được sử dụng phổ biến nhờ độ bền cao và khả năng làm việc ổn định.

2.3. Mâm cặp

Mâm cặp là bộ phận trực tiếp giữ phôi khi gia công. Hệ thống mâm cặp thường sử dụng thủy lực, cho tốc độ kẹp nhanh và đảm bảo an toàn. Khi gia công kim loại màu, trục chính có thể đạt tốc độ lên tới 8.000 vòng/phút, lực ly tâm rất lớn, do đó hệ thống thủy lực đóng vai trò quan trọng trong việc giữ chặt phôi, tránh rung lắc hay trượt phôi.

2.4. Ụ động

Ụ động hỗ trợ định tâm và giữ ổn định chi tiết trong quá trình tiện, đặc biệt với các chi tiết dài. Bộ phận này bao gồm các chi tiết định tâm, đồ gá và cơ cấu điều chỉnh, giúp tăng độ chính xác và hạn chế cong vênh phôi.

2.5. Hệ thống ổ tích dao

• Gá đỡ ổ tích dao: Có nhiệm vụ nâng đỡ ổ dao, cho phép dao cắt chuyển động tịnh tiến song song hoặc vuông góc với trục chính.
• Ổ tích dao: Thường chứa từ 8–12 dao, cho phép thay dao tự động trong thời gian rất ngắn, giúp giảm thời gian dừng máy và tăng năng suất gia công.

2.6. Bảng điều khiển CNC

Bảng điều khiển được ví như “bộ não” của máy tiện CNC. Bộ phận này tiếp nhận dữ liệu từ file thiết kế CAD/CAM và các thông số kỹ thuật đã cài đặt, sau đó điều khiển toàn bộ chuyển động của dao cắt và trục máy để gia công chi tiết đúng theo yêu cầu của người sử dụng.

Nhờ cấu tạo đồng bộ và hiện đại, máy tiện CNC có thể vận hành ổn định, chính xác và đáp ứng tốt các yêu cầu gia công cơ khí từ đơn giản đến phức tạp.

Tham khảo: Máy phay CNC

3. Phân loại máy tiện CNC

Dựa trên số lượng trục và chức năng gia công, máy tiện CNC hiện nay được phân loại như sau:

3.1. Phân loại theo số lượng trục

• Máy tiện CNC 2 trục: Là các dòng máy tiện đứng hoặc tiện ngang cơ bản, sử dụng hai trục chính X và Z. Dòng máy này phù hợp gia công các chi tiết tròn xoay đơn giản như trục, bạc, ren, lỗ với độ chính xác ổn định.
• Máy tiện CNC 3 – 6 trục: Ngoài trục chính, máy được bổ sung thêm các trục phụ (Y, C, trục phụ thứ hai…) và hệ thống dao đa dạng. Nhờ đó, máy có thể gia công các chi tiết hình học phức tạp, thực hiện nhiều nguyên công trong một lần gá, rút ngắn đáng kể thời gian sản xuất và nâng cao năng suất.

3.2. Phân loại theo chức năng

• Máy tiện CNC vạn năng: Bao gồm máy tiện ren vít và máy tiện trơn, có khả năng gia công nhiều dạng chi tiết khác nhau, được sử dụng phổ biến trong các xưởng cơ khí.
• Máy tiện CNC chép hình: Chuyên dùng để gia công các sản phẩm có hình dạng phức tạp, yêu cầu độ tỉ mỉ và chính xác cao, phù hợp với sản xuất khuôn mẫu và chi tiết định hình.
• Máy tiện CNC chuyên dụng: Được thiết kế để gia công một số chi tiết hoặc nguyên công nhất định, ít linh hoạt nhưng mang lại hiệu quả cao cho sản xuất chuyên biệt.
• Máy tiện CNC cụt: Có khả năng gia công các chi tiết hạng nặng, đường kính lớn, thường sử dụng trong công nghiệp nặng.
• Máy tiện CNC đứng: Trục chính bố trí theo phương thẳng đứng, phù hợp gia công các chi tiết lớn, nặng và phức tạp, đảm bảo độ ổn định khi cắt gọt.
• Máy tiện CNC nhiều dao: Được trang bị nhiều dao cắt hoạt động đồng thời, giúp tăng tốc độ gia công và phù hợp với sản xuất hàng loạt.
• Máy tiện CNC revolver: Có trục chính bố trí đứng hoặc ngang, thực hiện liên tiếp nhiều nguyên công khác nhau trên cùng chi tiết, nâng cao tính tự động hóa và hiệu quả sản xuất.

Việc lựa chọn đúng loại máy tiện CNC theo số trục và chức năng sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí đầu tư, đáp ứng chính xác yêu cầu gia công và nâng cao hiệu quả sản xuất lâu dài.

4. Máy tiện CNC gia công được những gì?

Nhờ khả năng điều khiển chính xác bằng CNC, máy tiện CNC có thể thực hiện đa dạng nguyên công gia công trên nhiều loại chi tiết tròn xoay, đáp ứng từ nhu cầu cơ bản đến sản xuất công nghiệp chính xác cao.

Gia công các bề mặt tròn xoay: Máy tiện CNC chuyên dùng để gia công:

• Tiện trụ ngoài, trụ trong
• Tiện mặt đầu, mặt côn, mặt cầu
• Gia công chi tiết chính tâm và lệch tâm

Gia công ren và rãnh

• Tiện ren ngoài, ren trong, ren côn
• Cắt rãnh tròn, rãnh then, rãnh định hình
• Gia công các biên dạng phức tạp theo bản vẽ kỹ thuật

Gia công lỗ

• Khoan lỗ tâm, khoan lỗ dọc trục
• Doa lỗ chính xác, tiện lỗ sâu
• Gia công lỗ bậc, lỗ có dung sai chặt

Gia công chi tiết kỹ thuật cao: Với các dòng máy tiện CNC hiện đại, máy còn có thể:

• Khoan, taro, vát mép
• Phay nhẹ, tạo biên dạng (đối với máy tiện phay CNC)
• Gia công hàng loạt chi tiết có độ lặp lại cao

Nhờ đó, máy tiện CNC được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất trục, bạc, bánh răng, chi tiết ô tô – xe máy, linh kiện cơ khí chính xác, khuôn mẫu và nhiều sản phẩm công nghiệp khác, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và đảm bảo chất lượng đầu ra ổn định.

Đọc thêm: Tiện phay CNC

5. Tính năng nổi bật của máy tiện CNC là gì?

5.1. Khả năng tự động hoá cao

• Khả năng tự động hóa quy trình sản xuất là tính năng nổi bật nhất của máy CNC so với những thiết bị gia công truyền thống. Trước đây, máy tiện cơ bắt buộc phải có kỹ thuật viên điều khiển để gia công. Điều này khiến tốc độ gia công và năng suất phụ thuộc rất lớn vào yếu tố con người.
• Ngược lại, với bộ điều khiển vận hành tự động, máy tiện CNC có thể hoạt động liên tục trong thời gian dài, không cần bố trí nhân công để vận hành. Nhờ đó, quy trình gia công của doanh nghiệp sẽ được tự động hoá, tăng năng suất sản xuất.

5.2. Vận hành linh hoạt

• Thông thường, một doanh nghiệp phải gia công các chi tiết, sản phẩm với đa dạng hình dáng và kích thước khác nhau. Điều này đòi hỏi các thông số kỹ thuật của máy tiện phải được thay đổi liên tục để phù hợp với từng sản phẩm.
• Với máy tiện CNC, bạn không cần lo lắng về vấn đề này. Chỉ cần nhập file thiết kế vào máy tính và thực hiện một vài thao tác đơn giản, thiết bị sẽ thực hiện những công đoạn còn lại để cho ra sản phẩm cuối cùng đáp ứng đúng yêu cầu.

5.3. Tính chính xác cao, đảm bảo chất lượng sản phẩm

• Máy tiện CNC có khả năng gia công chi tiết với độ chính xác tối đa lên đến 100%. Đặc biệt, dù vận hành trong nhiều điều kiện khác nhau, thiết bị vẫn cung cấp sản phẩm với độ đồng nhất cao, đường cắt đẹp, bề mặt sáng bóng, đảm bảo tính thẩm mỹ.

6. Lý do doanh nghiệp nên sử dụng máy tiện CNC là gì?

6.1. Tiết kiệm chi phí vận hành

• Máy tiện CNC ứng dụng công nghệ hiện đại nên có giá bán tương đối cao. Tuy nhiên, việc đầu tư cho thiết bị này là hoàn toàn xứng đáng, chúng sẽ giúp doanh nghiệp của bạn tiết kiệm chi phí vận hành trong suốt thời gian sử dụng.
• Cụ thể, máy tiện CNC hiện đại tiêu hao nguồn năng lượng thấp hơn so với máy tiện cơ, bạn sẽ tiết kiệm được hoá đơn tiền điện mỗi tháng. Bên cạnh đó, việc trang bị máy tiện CNC sẽ hạn chế tối đa sự có mặt của con người, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được lương mỗi tháng, chi phí khám sức khỏe, nghỉ lễ, thai sản…
• Ngoài ra, máy tiện CNC rất ít khi bị hư hỏng, doanh nghiệp không cần tốn kém nhiều tiền bạc cho các dịch vụ bảo dưỡng, bảo trì hoặc sửa chữa, thay thế linh phụ kiện cho thiết bị.

6.2. Rút ngắn thời gian sản xuất

• Máy tiện CNC có tốc độ cắt nhanh, tạo sản lượng lớn trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, sử dụng máy tiện CNC giúp quy trình gia công của doanh nghiệp bạn không bị gián đoạn vào những ngày cuối tuần hoặc nghỉ lễ.

6.3. Loại bỏ công đoạn gia công xử lý lại sản phẩm

• Như đã đề cập đến trong mục trên, máy tiện CNC có khả năng gia công sản phẩm có tính chính xác cao, đảm bảo chất lượng và độ đồng đều. Nhờ đó, các doanh nghiệp không cần đến công đoạn gia công xử lý lại bề mặt sản phẩm, chỉ cần đợi làm nguội và đưa sản phẩm ra thị trường.
• Ưu điểm này không những giúp tối ưu thời gian gia công mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí cho công đoạn này.

7. Ứng dụng của máy tiện CNC trong thực tế

Với độ chính xác cao và khả năng tự động hóa, máy tiện CNC được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất:

• Gia công cơ khí chính xác: Sản xuất trục, bạc, bánh răng, ren, chi tiết tròn xoay cho máy móc công nghiệp.
• Ngành ô tô – xe máy: Gia công linh kiện động cơ, trục truyền động, chi tiết cơ khí yêu cầu dung sai chặt.
• Khuôn mẫu và thiết bị công nghiệp: Sản xuất lõi khuôn, chi tiết khuôn có độ đồng đều cao.
• Ngành điện – điện tử, y tế: Gia công linh kiện nhỏ, chi tiết kỹ thuật yêu cầu độ chính xác và bề mặt hoàn thiện tốt.

8. Những lưu ý khi lựa chọn máy tiện CNC

Để đầu tư máy tiện CNC phù hợp, tối ưu chi phí và hiệu quả sản xuất, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ một số yếu tố quan trọng sau:

• Xác định loại chi tiết gia công: Trước tiên, cần làm rõ loại sản phẩm sẽ gia công (trục, bạc, ren, chi tiết phức tạp…), độ chính xác yêu cầu và sản lượng để lựa chọn dòng máy 2 trục, đa trục hay máy tiện phay CNC phù hợp.
• Kích thước phôi và công suất máy: Đường kính, chiều dài phôi và vật liệu gia công sẽ quyết định công suất trục chính, kích thước mâm cặp và kết cấu máy. Chọn đúng công suất giúp máy vận hành ổn định, bền bỉ.
• Hệ điều khiển CNC: Nên ưu tiên các hệ điều khiển phổ biến, dễ vận hành và bảo trì như Fanuc, Siemens… giúp thuận tiện trong đào tạo và nâng cấp về sau.
• Khả năng mở rộng và nâng cấp: Với doanh nghiệp có định hướng phát triển, nên lựa chọn máy có thể tích hợp thêm trục, ổ tích dao, trục phụ hoặc cấp phôi tự động để mở rộng năng lực sản xuất.
• Đơn vị cung cấp và dịch vụ hậu mãi: Lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu, chính sách bảo hành rõ ràng và hỗ trợ lâu dài sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm trong quá trình vận hành.

Việc đánh giá đầy đủ các yếu tố trên sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn được máy tiện CNC phù hợp, đảm bảo hiệu quả đầu tư và sản xuất bền vững.

9. Giá máy tiện CNC bao nhiêu?

Giá máy tiện CNC trên thị trường hiện nay khá đa dạng, phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật và nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp, cụ thể:

• Số lượng trục và cấu hình máy: Máy tiện CNC 2 trục sẽ có mức giá thấp hơn so với các dòng máy nhiều trục, máy tiện có trục Y hoặc máy tiện phay CNC tích hợp.
• Kích thước và công suất trục chính: Máy gia công chi tiết lớn, vật liệu cứng sẽ yêu cầu công suất cao hơn, từ đó giá thành cũng tăng.
• Hệ điều khiển CNC: Các hệ điều khiển phổ biến như Fanuc, Siemens thường có giá cao hơn nhưng bù lại độ ổn định và dễ vận hành.
• Thương hiệu và xuất xứ: Máy tiện CNC từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu thường có giá cao hơn so với các dòng máy xuất xứ Trung Quốc hoặc Đài Loan.
• Tình trạng máy: Máy mới 100% sẽ có chi phí đầu tư cao hơn máy đã qua sử dụng.

Mức giá máy tiện CNC tham khảo:

• Máy tiện CNC phổ thông: từ vài trăm triệu đồng
• Máy tiện CNC trung – cao cấp, đa trục: từ 1 tỷ đồng trở lên, tùy cấu hình và yêu cầu gia công

Để có báo giá chính xác và phù hợp nhất, doanh nghiệp nên trao đổi trực tiếp với đơn vị cung cấp dựa trên nhu cầu thực tế.

10. Mua máy tiện CNC ở đâu uy tín?

Giữa rất nhiều đơn vị cung cấp trên thị trường, việc lựa chọn địa chỉ mua máy tiện CNC uy tín là yếu tố quyết định đến hiệu quả đầu tư lâu dài. Doanh nghiệp nên ưu tiên những đơn vị có kinh nghiệm, sản phẩm chính hãng và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu.

Weldcom là một trong những đơn vị được nhiều doanh nghiệp cơ khí tin tưởng khi đầu tư máy tiện CNC. Weldcom chuyên cung cấp các dòng máy tiện CNC chính hãng từ những thương hiệu uy tín, cấu hình rõ ràng, đáp ứng đa dạng nhu cầu gia công từ cơ bản đến phức tạp.

Không chỉ cung cấp thiết bị, Weldcom còn mang đến giải pháp tổng thể: tư vấn lựa chọn máy phù hợp, lắp đặt – đào tạo vận hành, bảo hành và hỗ trợ kỹ thuật lâu dài. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể yên tâm khai thác tối đa hiệu quả của máy tiện CNC trong suốt quá trình sản xuất.

Nếu doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư thiết bị gia công hiệu quả, việc hiểu rõ máy tiện CNC là gì sẽ giúp lựa chọn đúng giải pháp, tối ưu chi phí và nâng cao năng lực sản xuất trong dài hạn.

Liên hệ Weldcom – Hotline 1900 9410 để được tư vấn giải pháp phù hợp với nhu cầu gia công và định hướng phát triển sản xuất.

Công ty Cổ phần Công Nghiệp Weldcom

• Địa chỉ: 285 Ngô Gia Tự, Phường Việt Hưng, Hà Nội
• Hotline: 1900 9410
• Website: www.weldcom.vn
• Email: sales@weldcom.vn